|
HISTORIA Zamek w Będzinie , wzniesiony na kamienistej górze nad Czarną Przemszą , od wczesnego średniowiecza strzegł lądowych i wodnych dróg handlowych łączących Kraków ze Śląskiem.Pierwotna drewniana strażnica zostala spalona przez Tatarów w roku 1241 . Na jej szczątkach postawiono warownie , rozbudowaną przez Kazimierza Wielkiego w twierdze nadgraniczną. Najstarszą częścią tego zespołu jest baszta krągła - stolp , spełniająca w przeszłości wielorakie funkcje . W czasach pokoju byla latarnią , oświetlającą drogę flisakom , punktem obserwacyjnym, sygnalizacyjnym, zaś w jej lochach trzymano jeńcow i skazańców. W okresie wojny stanowiła ostatnie miejsce schronienia załogi. Obok baszty znajduje się wieża kwadratowa z przylegającym do niej budynkiem mieszkalnym. Całość otoczona jest podwójnym pierścieniem murów wysokich na 8-12 m, biegnących zgodnie z ukształtowaniem wzgórza. Warowny charakter tych budowli podnosi głęboka fosa i rzeka oraz trzeci pierścień murów obronnych łączący sie z murami miejskimi, zbudowanymi w okresie poźniejszym. Zamek oraz przylegająca do niego osada, która w 1358 roku otrzymała prawa miejskie, cieszyły się szczególną opieką królewską, co znajduje potwierdzenie w wielu ważnych wydarzeniach historycznych rozgrywających się na zamku, i otrzymanych przywilejach. 
W 1434 roku panowie śląscy i krakowscy zawierają porozumienie w sprawie zwalczania nadgranicznych rabusiów.
W 1574 roku Będzin gości Henryka Walezego, zdążającego na koronację do Krakowa.
W roku 1683 Jan III Sobieski zatrzymuje się tu w drodze pod Wiedeń. W tym czasie jednak zamek - po najeździe szwedzkim w 1655 roku przestał już być warownią i choć odbudowany w roku 1660, nigdy już nie odzyskał dawnego znaczenia. Dopiero odkrycie złóż węgla kamiennego i związany z tym rozwój przemysłu w XIX wieku wpływają na ożywienie miasta. Rośnie tez zainteresowanie ruiną zamku.
W roku 1834 Edward Raczyński z ramienia Banku Polskiego powierza architektowi włoskiemu, Franciszkow Mariilanci, odbudowę zamku będzinskiego. Zgodnie z panującą w XIX wieku modą odbudowano go w stylu romantycznym. Obniżono basztę okrągłą i dodano krenelaż - istniejący do dziś. Przebudowano też gruntownie budynek mieszkalny, wprowadzając wśród wielu innych zmian nowe otwory okienne w obramieniach ceglanych, a od strony południowo-wschodniej dwukondygnacyjne, ostrołukowe arkady.Tak odbudowany zamiek miał stać się siedzibą szkoły górniczej, lecz charakter budowli wyraźnie nie odpowiadał tej nowej funkcji. Opuszczony przez użytkowników zamek znów popadł w ruinę. 
Starania o przywrócenie świetności starej twierdzy podejmują obywatele Będzina zaraz po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. Powołane zostaje "Towarzystwo Opieki Nad Górą Zamkową", a potem "Towarzystwo Muzeum Zagłębia Dąbrowskiego", ktore inicjuje akcję odbudowy zamku i utworzenia w nim muzeum. Projekt odbudowy, wykonany przez architekta krakowskiego Adolfa Szyszko-Bohusza, nie został jednak zaakceptowany przez Ministerstwo Wyznań I Oświecenia Publicznego - zabrakło funduszów potrzebnych do rozpoczęcia prac. W tej sytuacji zgromadzone już środki finansowe przeznaczono na zabezpieczenie ruin, zakup eksponatów do przyszłego muzeum oraz organizację nowo założonego parku na Górze Zamkowej. Kres działalności Towarzystwa położył wybuch II wojny światowej. W czasie okupacji hitlerowskiej pozbawione opieki ruiny niszczały gwałtownie. Po wyzwoleniu Będzina w 1945 roku powróciła myśl o odbudowie zamku. Usilne starania Miejskiej Rady Narodowej u władz wojewódzkich i w Ministerstwie Kultury i Sztuki doprowadziły w roku 1952 do podjęcia prac według nowego projektu architekta Zbigniewa Gawlika. Równocześnie nawiązano do ideii organizacji muzeum regionalnego. Miejskiemu Społecznemu Komitetowi Odbudowy Zamku w Będzinie pospieszyły z pomocą zakłady pracy, władze partyjne i miejskie oraz cała społeczność miasta, która dała dowody wielkiej ofiarności. W lipcu 1956 roku w odbudowanym zamku będzińskim nastąpiło uroczyste otwarcie Muzeum Zagłębia, pierwszej placówki muzealnej na terenie Zagłębia, upaństwowionej następnie 1 stycznia 1957 roku. MUZEM ZAGŁĘBIA 
W Muzeum znajduję sie bogata kolekcja dawnej broni białej, miotającej, palnej i uzbrojenia ochronnego.Zobaczyć
możemy głównie broń zachodnioeuropejską różnych typów z okresu XV-XIX wieku, arkebuzy, muszkiety, armatki, karabiny skałkowe, luksusowe strzelby myśliwskie i sportowe, a także pokaźną ekspozycję maleńkich, ale autentycznych pistolecików. Z broni białej warto zwrócić szczególną uwagę na XVI-wieczne masywne miecze dwusieczne, rapiery, pałasze i tasaki, a przede wszystkim na najstarszy i najcenniejszy obiekt działu militariów - wczesnośredniowieczny miecz polski znaleziony w 1949 na starym cmentarzysku w Grodźcu. W skład prezentowanego uzbrojenia ochronnego wchodzą hełmy, tarcze, zbroje i kolczugi, w tym m.in. średniowieczne szyszaki, przyłbice i szturmaki, fragmenty włoskiej zbroi kopijniczej z końca XVI wieku, kompletną zbroję pikinierską z 1600 roku, jak również bardzo interesujący akcent wschodni w postaci oryginalnego hełmu samurajskiego typu Hoshikabuto oraz dekoracyjnej japońskiej strzelby lontowej. Obok starej broni w oddzielnych salach mieszczą się wystawy poświęcone historii wojska polskiego okresu międzywojennego oraz dziejom samej warowni. Muzeum otwarte jest od wtorku do niedzieli w godz. 10-15, a w okresie letnim w godz. 10-17. W poniedziałki muzeum nieczynne. Zamek w Będzinie stanowi ważny ośrodek kulturalny miasta; odbywają się tutaj spotkania plenerowe, turnieje rycerskie, biesiady, targi staroci i organizowane przez Bractwo Kurkowe wrześniowe zabawy z bronią. Zabytkiem opiekuje się Bractwo Rycerskie Zamku Będzin. 
Zamek w Będzinie
ul. Zamkowa
tel. (032) 267 77 07, 267 44 61 Więcej zdjęć Zamku w Będzinie:  
 
 
 
 
 
 
 .jpg "Image")
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
|
top10
